Paulo Freire

(Last edited: Friday, 22 May 2026, 11:15 PM)

Pedagog, filozof i działacz społeczny, jeden z najważniejszych myślicieli edukacji XX wieku. Autor Pedagogiki uciśnionych (pedagogia do oprimido), twórca pedagogiki krytycznej i koncepcji edukacji jako praktyki wolności. Freire sprzeciwiał się „bankowemu” modelowi nauczania, w którym nauczyciel „wpłaca” wiedzę do biernych uczniów. Zamiast tego proponował dialog, świadomość krytyczną (conscientização) i edukację, która pozwala ludziom rozumieć mechanizmy opresji oraz działać na rzecz zmiany społecznej.

Jego podejście stało się fundamentem współczesnej edukacji dorosłych, animacji społecznej, pedagogiki pracy i ruchów emancypacyjnych. Freire podkreślał, że uczenie się jest procesem wspólnego odkrywania świata, a nauczyciel i uczeń są partnerami w dialogu. Jego idee do dziś inspirują edukację obywatelską, pracę środowiskową i programy rozwojowe oparte na krytycznym myśleniu.

» Leksykon Nauki i Rozwoju